KYC: tổ chức tài chính xác minh bạn, còn bạn vẫn phải xác minh họ
KYC (nhận biết khách hàng) là quy trình phòng, chống rửa tiền: tổ chức tài chính thu thập, cập nhật và xác minh thông tin nhận biết khách hàng, đồng thời đối chiếu giao dịch với hồ sơ, mức độ rủi ro và nguồn gốc tài sản của khách hàng. Ở Việt Nam, khung pháp lý là Luật Phòng, chống rửa tiền 2022.
Việc một sàn yêu cầu bạn chụp CCCD không chứng minh sàn đó hợp pháp. Kiểm tra sàn trước khi gửi giấy tờ, và coi mọi yêu cầu "nộp phí xác minh" trước khi rút tiền là dấu hiệu lừa đảo.
- Pháp luật yêu cầu gìLuật 2022 và công văn NHNN 2023
- Trước khi gửi CCCDNăm điểm kiểm tra
- Bị đòi phí khi rút tiềnBình thường hay lừa đảo
- Đã lỡ gửi giấy tờViệc cần làm ngay
1. Khung pháp lý tại Việt Nam
| Văn bản | Nội dung liên quan |
|---|---|
| Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15 | Thông qua ngày 15/11/2022, hiệu lực từ 1/3/2023; Chương II, Mục 1 quy định nhận biết khách hàng, thu thập, cập nhật và xác minh thông tin nhận biết khách hàng |
| Công văn 10064/NHNN-TTGSNH ngày 28/12/2023 NHNN | Yêu cầu tăng cường nhận biết khách hàng, gồm thu thập, cập nhật, xác minh thông tin; nhận biết cả khách hàng và giao dịch, bảo đảm phù hợp với hồ sơ, hoạt động kinh doanh, mức độ rủi ro rửa tiền và nguồn gốc tài sản; dẫn chiếu Điều 9 đến 14 của Luật và Điều 6 Nghị định 19/2023/NĐ-CP |
Lưu ý Các quy định này áp dụng cho các đối tượng báo cáo theo pháp luật Việt Nam, như tổ chức tín dụng. Theo phát biểu của NHNN năm 2021, chưa có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; xem quản lý.
2. Năm điểm kiểm tra trước khi gửi CCCD
- Xác định pháp nhân trong hợp đồng.Đối chiếu với sổ đăng ký của cơ quan quản lý mà sàn nêu tên, hoặc dùng tra cứu giấy phép.
- Chỉ tải giấy tờ lên hệ thống chính thức.Không gửi qua Zalo, Telegram hay email cho "chuyên viên".
- Đọc chính sách quyền riêng tư.Ai lưu dữ liệu, lưu bao lâu, cách yêu cầu xóa.
- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP.KYC chỉ cần thông tin nhận biết, không cần quyền truy cập tài khoản ngân hàng.
- Không chụp ảnh cầm CCCD gửi cho người lạ.Ảnh này có thể bị dùng để mở tài khoản hoặc vay tiền đứng tên bạn.
3. Bị yêu cầu khi rút tiền
| Yêu cầu | Đánh giá | Lý do |
|---|---|---|
| Cập nhật giấy tờ hết hạn | Có thể bình thường | Thông tin nhận biết phải được cập nhật |
| Giải trình nguồn tiền nạp lớn | Có thể bình thường | Đối chiếu giao dịch với nguồn gốc tài sản; nộp qua hệ thống chính thức, không phải chuyển thêm tiền |
| Nộp "phí xác minh", "thuế", "phí mở khóa" trước khi rút | Coi là lừa đảo | Không có quy định nào yêu cầu khách hàng trả tiền để hoàn tất nhận biết khách hàng |
| Ai đó nhận "lấy lại tiền" với phí trả trước | Coi là lừa đảo | Kiểu lừa đảo nhắm vào người đã bị lừa |
4. Nếu đã lỡ gửi giấy tờ cho sàn đáng ngờ
- Báo ngân hàng.Theo dõi các thông báo mở tài khoản hoặc khoản vay lạ.
- Lưu bằng chứng và trình báo công an.Tin nhắn, địa chỉ web, chứng từ chuyển tiền.
- Đổi mật khẩu.Đặc biệt nếu đã gửi kèm email hoặc số điện thoại dùng cho ngân hàng.
5. Hỏi đáp
Đã qua KYC thì sàn có an toàn không?
Không. KYC là sàn kiểm tra bạn. Tính hợp pháp của sàn phải kiểm tra riêng.
Sàn không yêu cầu giấy tờ gì thì sao?
Đó là dấu hiệu không phù hợp với yêu cầu nhận biết khách hàng của các tổ chức được quản lý. Hãy kiểm tra pháp nhân và giấy phép trước khi tiếp tục.
Nguồn
- NHNN, tin ngày 29/12/2023: Công văn 10064/NHNN-TTGSNH.
- Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 (bản trên cơ sở dữ liệu pháp luật; ngày thông qua và hiệu lực).