Việt Nam: phân biệt hợp đồng tương lai chỉ số trên HNX với “sàn forex” trực tuyến
Khi được mời “giao dịch có đòn bẩy”, nhiều người ở Việt Nam không biết rằng trong nước đã có một thị trường phái sinh được tổ chức chính thức: hợp đồng tương lai chỉ số VN30 niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) từ ngày 10/8/2017. Sản phẩm này có mẫu hợp đồng chuẩn hóa, biên độ giá, giới hạn lệnh và ký quỹ theo quy định của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC). Các “sàn forex” trực tuyến thì khác hẳn: năm 2020, Ngân hàng Nhà nước cho biết chưa cấp phép cho sàn forex nào.
Mẫu hợp đồng tương lai chỉ số VN30 theo HNX
- Tài sản cơ sở: chỉ số VN30.
- Quy mô hợp đồng: 100.000 đồng × điểm chỉ số VN30.
- Biên độ dao động: ±7% so với giá tham chiếu.
- Giới hạn lệnh: 500 hợp đồng mỗi lệnh; giới hạn vị thế theo quy định của VSDC.
- Tháng đáo hạn: tháng hiện tại, tháng kế tiếp và hai tháng cuối của hai quý tiếp theo; ngày giao dịch cuối cùng là thứ Năm thứ ba trong tháng đáo hạn.
- Thanh toán: bằng tiền, không giao nhận chứng khoán cơ sở.
- Mức ký quỹ: theo quy định của VSDC.
HNX cũng công bố mẫu hợp đồng tương lai chỉ số VN100 với cùng hệ số nhân 100.000 đồng.
So sánh với một “sàn forex” trực tuyến
| Đặc điểm | HĐTL chỉ số trên HNX | “Sàn forex” chào mời trực tuyến |
|---|---|---|
| Nơi giao dịch | Niêm yết và giao dịch tập trung tại HNX | Nền tảng của chính công ty hoặc ứng dụng do công ty cung cấp |
| Mẫu hợp đồng | Chuẩn hóa, công bố công khai | Do nền tảng tự đặt và có thể thay đổi |
| Ký quỹ, giới hạn vị thế | Theo quy định của VSDC | Do nền tảng tự đặt, có nơi quảng cáo đòn bẩy rất cao |
| Biên độ giá trong ngày | ±7% so với giá tham chiếu | Theo nền tảng |
| Tình trạng pháp lý được nêu công khai | Sản phẩm niêm yết của HNX | Năm 2020, Ngân hàng Nhà nước cho biết chưa cấp phép cho sàn forex nào |
Bảng này so sánh cách tổ chức sản phẩm, không nói sản phẩm nào an toàn hơn. Hợp đồng tương lai chỉ số vẫn là sản phẩm có đòn bẩy và có thể gây thua lỗ lớn.
Tính toán minh họa: một hợp đồng VN30 dao động bao nhiêu
Giả sử chỉ số VN30 ở mức 1.800 điểm. Con số này chỉ để minh họa, không phải giá thị trường.
- Giá trị một hợp đồng: 1.800 × 100.000 đồng = 180.000.000 đồng.
- Biên độ ±7% tương ứng 126 điểm, tức tối đa khoảng 12.600.000 đồng thay đổi giá trị cho mỗi hợp đồng trong một phiên.
- Ký quỹ ban đầu bằng tỷ lệ do VSDC quy định nhân với giá trị hợp đồng. Hãy xem tỷ lệ hiện hành do VSDC công bố hoặc hỏi công ty chứng khoán của bạn trước khi tính.
Khi được mời giao dịch có đòn bẩy
- Hỏi rõ sản phẩm là gì và giao dịch ở đâu. Hợp đồng tương lai niêm yết tại HNX có mã giao dịch do HNX cấp; một “cặp tiền” trên ứng dụng của công ty nước ngoài là chuyện khác.
- Kiểm tra pháp nhân. Yêu cầu giấy phép và đối chiếu trên trang web của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; giấy đăng ký doanh nghiệp không phải giấy phép kinh doanh chứng khoán.
- Xem tiền nạp đi đâu. Tài khoản đứng tên cá nhân hoặc yêu cầu đổi sang USDT là dấu hiệu dừng lại.
- Đặt câu hỏi với công ty chứng khoán của bạn. Nếu muốn tìm hiểu phái sinh niêm yết, hãy hỏi trực tiếp công ty chứng khoán nơi bạn có tài khoản về điều kiện mở tài khoản phái sinh và tỷ lệ ký quỹ hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
Giao dịch hợp đồng tương lai VN30 có phải là giao dịch ngoại hối không?
Không. Tài sản cơ sở là chỉ số cổ phiếu VN30, thanh toán bằng tiền đồng. Đây không phải mua bán ngoại tệ.
Vì sao danh sách nhà môi giới được cấp phép tại Việt Nam bên dưới trống?
FXCN chưa tìm thấy sổ đăng ký chính thức hiện hành cho nền tảng forex nhỏ lẻ tại Việt Nam đáp ứng ngưỡng bằng chứng của chúng tôi. Danh sách trống không phải là kết luận pháp lý, và giấy phép nước ngoài không phải giấy phép Việt Nam.
Tôi đã nạp tiền vào một sàn forex thì nên làm gì?
Lưu toàn bộ chứng từ chuyển tiền, tin nhắn và địa chỉ trang web, liên hệ ngân hàng của bạn và trình báo cơ quan công an gần nhất. Không trả thêm tiền cho người hứa “rút tiền giúp”.
Nguồn sử dụng
- HNX: Sản phẩm giao dịch chứng khoán phái sinh: mẫu hợp đồng tương lai chỉ số VN30 và VN100, ngày niêm yết, quy mô, biên độ, giới hạn lệnh, thanh toán, ký quỹ theo VSDC.
- Báo Điện tử Chính phủ (2/12/2020): Ngân hàng Nhà nước cho biết chưa cấp phép cho sàn forex nào.
- Báo Điện tử Chính phủ (29/10/2022): khuyến nghị kiểm tra danh sách công ty chứng khoán được cấp phép trên trang của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Trang liên quan: tra cứu giấy phép, so sánh tên miền.